ԱՐԵՎԵԼԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ
INSTITUTE OF ORIENTAL STUDIES
Ցականյան Ռուսլան Արշակի
ՊաշտոնԱվագ գիտաշխատող
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների թեկնածու

Կրթություն

բարձրագույն

Հետազոտությունների ոլորտները

Հին Մերձավոր Արևելքի և Հայկական լեռնաշխարհի պատմություն, պատմական աշխարհագրություն, հնագիտություն, ազգագրություն և մշակույթ

Մասնագիտական գործունեություն

2016-ից ցայսօր ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ

Հրատարակած գրքերի ցանկ

1. Էթնոքաղաքական տեղաշարժերը Մերձավոր Արևելքում և Հայկական լեռնաշխարհում մ.թ.ա. VII-VI դդ., ՀՀ ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2018, 290 էջ:
2. Համահեղինակությամբ՝ Ա. Մովսիսյան, Ռ. Ղազարյան, Լ. Կարապետյան, Ք.ա. Երրորդ հազարամյակի սկզբնաղբյուրները Հայկական լեռնաշխարհի մասին, ԵՊՀ, ՀՀ ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2023, 194 էջ:
3. Համահեղինակությամբ՝ Ա. Մովսիսյան, Ռ. Ղազարյան, Լ. Կարապետյան, Ք.ա. Երկրորդ հազարամյակի առաջին կեսի սկզբնաղբյուրները Հայկական լեռնաշխարհի մասին, ԵՊՀ, ՀՀ ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2023, 124 էջ:
4. «Հայոց պատմություն», հ. 1, մաս Բ, ՀՀ ԳԱԱ ՊԻ, Երևան, 2024
5. Հայկազունիների թագավորության կազմավորումը եվ ամրապնդումը, էջ 137-152:
6. Պարսից տերության կազմավորումն ու Հայաստանը, էջ 152-166:

Հրատարակված հոդվածների ցանկ

1. 2010 Թովմա Արծրունու նորբաբելոնյան արքայացանկը և նրա աղբյուրը, Ս. Էջմիածին, Էջմիածին, 2010, Ե, էջ 61-71:
2. Ամաղեկացիներ-հյուքսոսներ-հայեր (Նույնականացման խնդրի շուրջ), Ս. Էջմիածին, Էջմիածին, 2010, ԺԱ, էջ 40-49:
3. Աշշուրբանապալի կառավարման վերջին տարին, Մերձավոր Արևելք. պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ, հոդվածների ժողովածու, ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2011, № 7, էջ 270-276:
4. Ասսուրա-բաբելոնյան հակամարտությունը և Նաբոպալասարի հյուսիսային արշավանքները, Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան, 2011, № 1 (186), էջ 261-273:
5. «Համաշխարհային տերության» գաղափարի կիրառումը Ասորեստանում, Գարուն, Երևան, 2012, № 9-10, էջ 121-126:
6. Մերձավոր Արևելքում սկյութների 28-ամյա գերիշխանության հիմնախնդիրը, Մերձավոր Արևելք. պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ, հոդվածների ժողովածու, ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2012, № 8, էջ 142-151:
7. Նաբոպալասարի (Ք.ա. 625-605թթ.) կառավարման 18-րդ տարին (B.M. 22047, 1-
13) և «Bīt-mḪa-nu-ni-ia»-ի հիմնախնդիրը, Միջազգային գիտաժողովի նյութեր, Վանաձորի պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Վանաձոր, 2012, էջ 13- 23:
8. Ասորեստանի պատմության պարբերացման հարցի շուրջ, Մերձավոր Արևելք. պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ, ԳԱԱ ԱԻ, Երևան, 2014, №№ 9-10, էջ 229-246:
9. Զանգվածային վերաբնակեցումների քաղաքականությունը Ասորեստանում և Վանի թագավորությունում (Ք.ա. VIII-VII դդ.), ԳԱԱ ԱԻ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, Երևան, 2014, XXIX, էջ 40-60:
10. Ասորեստանի և Բիայնիլի-ՈՒրարտուի արտաքին քաղաքականության որոշ հարցերի շուրջ (Ք.ա. 673-672թթ.), ԳԱԱ ԱԻ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, Երևան, 2016, XXX, էջ 31-56:
11. Փառնաւազը հայոց թագաւո՞ր (Ասորեստանի անկման Խորենացու բաբելոնեան եւ սեբէոսեան տարբերակը), Բազմավէպ հայագիտական հանդես, 2016, № 3-4, էջ 281-297։
12. Աստվածաշնչի հայերեն նոր թարգմանության մեջ օգտագործվող մի շարք ռազմական եզրերի շուրջ, Ս. Էջմիածին, Էջմիածին, 2017, Է, էջ 33-42:
13. <<Տուն Թորգոմա>>-ն սկզբնաղբյուրներում, ՀՀ ԳԱԱ ԱԻ, Արևելագիտությունը Հայաստանում, № 3, 2017, էջ 161-180:
14. Ասորեստանի անկման Խորենացու և Սեբեոսի տարբերակները, ՎԷՄ, 2017, № 4 (60), էջ 230-239:
15. Ասորեստանի ներխուժումն Իսրայել և Սամարիա քաղաքի անկման հիմնախնդիրը, ՀՊՄՀ, Պատմություն և հասարակագիտություն, Տարեգիրք, № 4, 2018, էջ 178-185:
16. Միջին Ասորեստանյան տերության արտաքին և ներքին քաղաքականության որոշ հարցերի շուրջ, ԳԱԱ ԱԻ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, Երևան, 2018, XXXI, էջ 19-33:
17. Tiglath-Pileser III (745-727 B.C.): Mass Deportations and Resettlements Policy in Assyria, Բանբեր Հայագիտության, 2018, № 1, էջ 116-136:
18. Զանգվածային տեղահանությունների ու վերաբնակեցումների քաղաքականության ներքին առանձնահատկություններն Ասորեստանում Թիգլաթպալասար III-ի (Մ.թ.ա. 745-727թթ.) օրոք, ՎԷՄ, № 3 (63), 2018, էջ 65-85:
19. Армения от Хайка до Парнаваза, Псковский Государственный Юниверситет, Метаморфозы Истории, научный альманах, 2018, № 12, стр. 127-147.
20. Դրվագ ասսուրաուրարտական դիվանագիտական հարաբերությունների պատմությունից, Երևան № 5, գիտական հոդվածների ժողովածու, 2018, էջ 33-39:
21. Պարույր Հայկազնը XIX դարի հայ պատմագրության մեջ, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, XXII/1, 2019, էջ 43-59:
22. Արքայական տիտղոսաշարերն Աքքադում, Վանաձորի պետական համալսարանի տեղեկագիր, Պրակ Ա, 2019, էջ 115-125:
23. Հայ-մարական հարաբերությունների խնդրի շուրջ, Գիտական աշխատություններ, 1-2 (22), Գյումրի, 2019, էջ 20-27:
24. Արքայական աստիճանակարգության դրսևորման օրինակ Ասսուրա-ուրարտական հարաբերություններում, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, XXXII/2, 2019, էջ 104-126:
25. Փառնավազը Հայաստանի թագավո՞ր (Մ.թ.ա. VII դարի վերջին քառորդ), Պատմաբանասիրական հանդես, 2020, № 1, էջ 201-211:
26. The Rebellion of Aššur-da’’in-aplu in the Context of Assyrian-Babylonian Interstate Relations of the IX Century B.C., Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ, XXXIII/1, 2020, էջ 111-130:
27. The Campaigns of the First Three Years of Tukultī-Ninurta’s I (1242-1206 BC), Բանբեր արևելագիտության ինստիտուտի, 2021, № 2, էջ 20-30։
28. Թուկուլտի-Նինուրտա I-ի պատերազմը Բաբելոնիայի դեմ, Գիտական տեղեկագիր, Վանաձորի պետական համալսարան, 2021, Պրակ Բ, էջ 308-323։
29. Սուբուր/Սուբարտու երկիրն Ադաբի արքա Լուգալ-աննե-մոինդուի արձանագրությունում, Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 2021, № 3, էջ 114-125։
30. Լագաշի տիրակալ Էաննատումը և Սուբուր երկիրը, Գիտական աշխատություններ, ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն, 2021, № 2, էջ 95-100։
31. Ասորեստանի պատմության ժամանակագրական խմդիրները (գերերկար, երկար, միջին, կարճ և գերկարճ թվագրումներ), Արևելագիտության հարցեր, 2022, № XXI, էջ 239-247:
32. The Nairian Campaign of Tukulti-Ninurta I (1242-126 BC) in the Context of the Conquests in the First Three Years of his Reign, Journal of Ancient History and Archaeology, 2023, № 10/1, pp. 5-9.
33. Հայկյանների միգրացիան (Վերականգնման փորձ), Միգրացիոն գործընթացները Հայկական լեռնաշխարհում հնագույն շրջանից մինչև 20-րդ դարասկիզբ, Գիտաժողովի նյութեր, խմբագիր՝ Ե. Գրեկյան, 2023, էջ 74-83:
34. Ասորեստանի արքա Թուկուլտի-Նինուրտա I-ի (մ.թ.ա. 1242-1206 թթ.) նաիրյան արշավանքը, Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 2023, № 2, էջ 157-75:
35. Աշշուրի պետությունը մ.թ.ա. III հազարմյակի սկզբներից մինչվ մ.թ.ա. XV դարի վերջերը, ԳԱԱ ՇՀՀ կենտրոնի «Գիտական աշխատություններ»: Գյումրի, 2023: № 2 (27), էջ 5-22:
36. Աշշուրուհին ըստ միջինասորեստանյան օրենքների, Կինն Արևելքում, № 2, 2023, էջ 230-264:
37. Դրվագ՝ Ասորստանա-խեթական միջպետական հարաբերությունների պատմությունից, ԳԱԱ ՇՀՀ կենտրոնի «Գիտական աշխատություններ»: Գյումրի, № 1 (27), 2024, էջ 5-17:
38. Քաղաքական և դիվանագիտական հարաբերությունները Աշշուրի եվ Խաթթիի միջև մ.թ.ա. XIV-XIII դդ., Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 2024, № 2, էջ 162-181:
39. Միջինասորեստանյան պետության վարչաքաղաքական և տնտեսական կառավարման համակարգերը, ԳԱԱ ՇՀՀ կենտրոնի «Գիտական աշխատություններ»: Գյումրի, № 1 (28), 2025, էջ 23-34:
40. Թիգլաթպալասար I-ի (Քա. 1114-1076 թթ.) հյուսիսային ռազմարշավաները. նպատակներն ու արդյունքները, Հայոց պատմության հիմնահարցեր, 2025, 1 (30), 26-45:
41. Գյուղատնտեսական բնակավայրերի համակարգը Միջինասորեստանյան ժամանակաշրջանում, Գիտական աշխատություններ, 2025, 2 (28), 17-29:
42. Ruslan Tsakanyan, Vahe Sargsyan - Nairi and Uruaṭri-Urartu, According to the Studies of K.F. Lehmann-Haupt, Herald of the Social Sciences, 2025, 3 (675), 20-41.
43. Ասորեստանյան բանակի կառուցվածքը Միջինասորեստանյան ժամանակաշրջանում, Հայկական բանակ, 2025, 3 (125), 112-124:
44. Միջինասորեստանյան բանակի նյութատեխնիկական ապահովումը եվ մարտավարությունը (ընդհանուր բնութագիր), Հայկական բանակ, 2026, 2 (128), 113-124.
45. Ruslan A. Tsakanyan, Arthur T. Melikyan - Aššurbanipal (669-627 B.C.) and Sarduri of Urartu: The Transformation of Assyrian-Urartian Horizontal Relations into a Vertical Relationship, Studia Antiqua et Archaeologica, 2026, 32 (1), 55-71.